Search form with results









 
/en/file/show/Images/header-and-footer/header-ispis-srp.png
/en/file/show/Images/header-and-footer/header-podnaslov-srp.png
 

Prvi deo Davičovog književnog stvaralaštva obilježen je pripadanjem nadrealističkom pokretu: zbirke pjesama Tragovi (1928) i Anatomija (1929) izraz su tadašnjeg diktata automatskog pisanja. To je vreme njegovih preokupacija teorijama i književnim idejama. Zajedno sa Dušanom Matićem i Đorđem Kostićem on piše raspravu Položaj nadrealizma u društvenom procesu (1931). Međutim, kada srpski nadrealizam, poslije 1934, prestaje djelovati kao pokret i kada je nova orijentacija njegovih pripadnika diktovana tadašnjim društvenim i političkim prilikama, Davičo ide sa onom grupom koja će dati vidno obeležje socijalnom toku srpske literature. Napredan i revolicionaran duh njegove poezije posvedočava se najprije zbirkom Pesme (1938), a zatim ciklusom Hana (1939). Davičova bujna poetska priroda, zvučna lirska orkestracija i raskošna invencija jezika, svježina i bogatstvo slika, snažna retorična inspiracija, elementi su jedne osobene pjesničke fizionomije. Već se tada stvarala sinteza onih poetskih elemenata, tema i motiva, onih strukturalnih i jezičkih osobina, kojima će Davičo unijeti nov ton u srpsku poeziju. Taj ton je imala već Hana; još moćniju plastiku i prodorniji zvuk ostvario je on u Višnji za zidom (1950). Komponovana između dvije Srbije, od kojih je prva, uvodna pjesma ekskluzivna projekcija prošlosti, uzbudljiva i protestna, rodoljubiva na nov način svojom opšteljudskom širinom humaniteta, a druga vizija budućnosti slobodnog čovjeka, cijela Višnja za zidom je jedan poetičan dijalog sa mutnom i turobnom prošlošću, ali i sa mučninama i krizama savremenog čoveka. Poema Zrenjanin (1949) nije sam lik heroja nego i ljudska drama jednog izuzetnog životnog puta, uslovljenog prometejskom svešću. U svojim ostalim knjigama pjesama Davičo je nemiran i neumoran tražilac novih puteva i mogućnosti. Roman Pesma (1952) obilježio je nesvakidašnje mogućnosti proznog pisca. Svojom temom roman o ilegalcima u okupiranom Beogradu, to je djelo šire obuhvaćenosti; ono se svim svojim bitnim korjenima vezuje za istoriju, za vrijeme koje je omogućilo i uslovilo pojave novog društva. Moderan u fakturi, u psihologiji, u stilskoj dinamici, Davičo u drugim romanima hvata korake vremena živom savremenošću svojih tema. To je vidljivo naročito u romanu Beton i svici (1956), djelu o likovima novih ljudi, graditelja hidrocentrale i o preobražajnim mukama stvaranja novog mentaliteta i nove psihologije. Najveću kompozicionu širinu Davičo je ostvario u romansiranoj triologiji o robiji: Ćutnje (1963), Gladi (1963), Tajna (1964). To je ne samo razvijena inspirisano osvetljena slika robijašnice sa autentičnom atmosferom već i znalački iscrpna studija onih procesa u kojima se kalio čelik ideologije znatnog broja naprednih boraca u složenim, sudbonosnim uslovima.

Godine 1969. izašla su Sabrana dela Oskara Daviča u dvadeset knjiga. Pored toga, objavio je i sljedeće knjige pjesama: Trg eM (1968), Pročitani jezik (1972), Telo telu (1975), Veverice – leptiri ili nadopis obojenog žbuna (1976), te esejistička knjiga Rituali umiranja jezika.

 

Oskar Davičo iz knjige Pesma, pogovor Miodrag Bogićević, “Veselin Masleša”, Sarajevo, 1977. Str. 547-548.